Η δική μου Φουρνή…

10

Χρειάζονται πολλές ώρες και άλλες τόσες σελίδες για να πούμε μόνο δυο λόγια για την ιστορία της Φουρνής. Το χωριό του πατέρα μου που κάθε κομμάτι του είναι και μια ιστορία κι ο κάθε άνθρωπος έχει πολλές ιστορίες να διηγηθεί.

Όσο περνούν τα χρόνια και οι άνθρωποί μου φεύγουν, με βομβαρδίζουν εικόνες, στιγμές, μυρωδιές και μου ξυπνούν μνήμες, πολλές μνήμες! Δεν πηγαίνω συχνά, μπορεί και από άμυνα, μα κάθε φορά ξεκινώ με την ίδια λαχτάρα να φτάσω γρήγορα και μια θλίψη συνοδεύει σχεδόν πάντα την επιστροφή μου.

Όσο όμως αποφεύγω να δένομαι, τόσο γατζώνομαι, όσο αποφεύγω να ανοίγω νέους κύκλους τόσο οι παλιοί με αγκαλιάζουν και μου προσφέρουν την προστασία της αγκαλιάς τους και διεκδικούν την παραμονή τους στο τώρα, σα να μην πέρασε μια μέρα, σαν όλα να ξεκινούν πάλι, ξανά και ξανά.

Οι κύκλοι. Πάντα οι κύκλοι!

Το Μιραμπέλο ή Μεραμβέλλο ή Μεραμπέλλο είναι μια ολόκληρη περιοχή στο νομό Λασιθίου. Σημαίνει ωραία θέα και αγκαλιάζει πολλές περιοχές, μικρά χωριά με μεγάλη ιστορία και παράδοση. Ένα κομμάτι αυτής της γης αποτελεί και το χωριό μας η Φουρνή. Ενετοί κι Οθωμανοί πέρασαν κι άλλοι πολλοί κατακτητές που τους κέρδισε τελικά η ομορφιά και η υπερηφάνεια των ανθρώπων της.

Ο δρόμος που ενώνει το χωριό Καστέλλι με τη Φουρνή μοσχοβολά από τους ευκάλυπτους που στέκουν και στις δυο μεριές του δρόμου, δημιουργώντας μια όμορφη φυσική αψίδα. Σχεδόν ένα χιλιόμετρο αρωμάτων και γλυκιάς μουσικής από το θρόϊσμα, καθώς ανακατεύονται τα μακριά φύλα τους με τον αέρα, καλωσορίζουν τον επισκέπτη στο παραδοσιακό χωριό στην όμορφη Φουρνή μας που έχει τόσες ιστορίες να πει.

Ο ήχος αυτός μάς έκανε να πλάθουμε ιστορίες, όταν συνοδεύαμε τους γονείς στη βόλτα τους το βράδυ. Βλέπαμε τις σκιές που ζωγράφιζε το φεγγάρι στο γεμάτο φαντασία παιδικό μυαλό μας, την “ασκουλούπα” ακούγαμε και γουρλώναμε τα μάτια να “δουν” πράματα και θάματα που ζωγραφίζονταν μέσα στο μαύρο σκοτάδι.

Έτσι σε υποδέχεται η Φουρνή, με το καλντερίμι της που σου εξάπτει την φαντασία για αυτό που θα συναντήσεις σε λίγα μέτρα. Και δεν απογοητεύει αυτό που θα δεις.

Η Φουρνή έχει καθαρά τα χαρακτηριστικά ενός κρητικού παραδοσιακού χωριού, μικρά σπίτια με αυλές και ψηλές πόρτες, δαιδαλώδη στενά δρομάκια που κανένα από αυτά δεν θα σε κάνει να χαθείς, παρά μόνο να αφεθείς σε αυτό που θα σε γυρίσει στα παλιά, που θα σου δείξει τις παρέες να κάθονται στα δρομάκια και να βεγγερίζουν, να πλέκουν και να λιάζονται, να ποτίζουν τα λουλουδάκια στους τενεκέδες, να έχουν πάντα πρόχειρο το κέρασμα με το δροσερό νερό…

Κάτω και Επάνω χωριό αποτελούν μία κοινή ομορφιά. Κάθε γειτονιά και μια εκκλησία, μπορεί και περισσότερες. Κάθε γειτονιά και μια ανάμνηση. Και ένας δρόμος (αμαξωτό τον έλεγε η γιαγιά) που σε οδηγεί σε σημαντικούς προορισμούς και μνημεία, σε μονοπάτια και διαδρομές που μοσχοβολούν δίκταμο και ρίγανη, φασκόμηλο και άλλα πολλά αρωματικά φυτά και βότανα που η περιοχή φιλοξενεί.

Σε πόσα όμορφα μέρη μπορούν να σε πάνε τελικά αυτοί οι σπουδαίοι δρόμοι!

DSC_4770
Το κιούπι της γιαγιάς που γέμιζε νερό από το πηγάδι. Μετά εγώ το έκανα γλάστρα με ένα κομμάτι από το λουλουδάκι της που το έχω πολλά χρόνια. Έτσι έχουν γεμίσει τις γλάστρες τους φίλοι και γνωστοί και η γιαγιά ταξιδεύει παντού, να δει κι αυτή που δεν έκανε ταξίδια…

Εικόνες και κειμήλια, τοιχογραφίες, βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία, πλούσια ιστορία, μα τόση ιστορία τελικά πώς να τη γράψεις χωρίς να κουράσεις σε μια μικρή ανάρτηση. Ένα χωριό που το αγκαλιάζουν όμορφα μικρά βουνά, έτυχε να είναι το χωριό του πατέρα μου, που φιλοξένησε τη νιότη του μα και τα παιδικά μας χρόνια.

Η δική μου η Φουρνή έχει την εικόνα της γιαγιάς και του παππού, των θείων και των γειτόνων. Έχει σοκάκια πλακόστρωτα, λουλούδια στις αυλές. Φρεσκοβαμμένους τοίχους και καφενεία κάτω από τον πλάτανο.

Έχει βόλτες στο καλντερίμι και δροσερά καλοκαιρινά βράδια με αποσπερίδες, κοινώς κουβεντολόι και ιστορίες σε κάποια αυλή ή καλύτερα έξω στο δρόμο με τους γείτονες.

Έχει μυρωδιές και μνήμες, έθιμα του Κλήδονα, δεκαπενταύγουστους δροσερούς.

Έχει γιασεμιά και αγιοκλήματα που γέμιζε η γιαγιά το ανθοδοχείο της πάντα, μικρά και μεγάλα μυστικά που υπάρχουν στο μυαλό μου κάπως μπερδεμένα, παρατσούκλια και συγγενείς που ποτέ δεν θυμάμαι ποιος είναι ποιος και πως τον λένε τελικά.

Έχει φρεσκοπλυμένα ρούχα με το σαπούνι. Κληματαριές στις αυλές. Μυρωδιά κολώνιας και οινοπνεύματος στο κουρείο του παππού. Άσπρες καθαρές πετσέτες. Και την Zundapp μοτοσυκλέτα του.

fou3

Η σοκολάτα του μπακάλη με την πεταλούδα στο χαρτάκι, το παγωτό της Κυριακής και για την γιαγιά κυπελάκι Rocket με γέμιση βύσσινο, το απογευματινό παξιμάδι με τον ανθότυρο ή το βρεγμένο ντάκο με λίγη ζάχαρη!

Έχει και τον “Ποδιά” που φοβόμουνα, ενώ ήταν ψυχούλα και τον άλλον που μάζευε τα φετσόλαδα με ανταμοιβή σκόνη για τα ρούχα. 

Η δική μου Φουρνή έχει το φίλο μου το γάιδαρο που έμενε στη γειτονιά σε ένα κλειστό παλιό σπίτι και ο καημένος όταν πήγαινα να τον φωνάξω, πρόβαλε στο παράθυρο για το καθιερωμένο χάδι και έμενε εκεί μέχρι που φεύγαμε.

Δεν ήξερα τότε ότι η υποχρεωτική κάποιες φορές επίσκεψή μας θα μου έδινε τόση τροφή στο μέλλον, τόσες κλωστές να ξεμπλέξω και να ξαναδέσω, να τυλίξω, να αφήσω σημάδι σαν τον άλλο μίτο.

ga
Ο καλός μου γαϊδαράκος δεν υπάρχει πια. Μα αγαπηθήκαμε τόσο πολύ!… Μου λείπεις φίλε!

Η Φουρνή για τον καθένα είναι κάτι διαφορετικό. Άλλες εικόνες, άλλες μνήμες. Έτσι γίνεται συνήθως, άλλα θυμάται αυτός που κάθισε για ρακή στον Πλάτανο κι άλλα αυτός που επέλεξε τον Παλαίμυλο. Ο καθένας κρατά τις εικόνες του, τις μνήμες των δικών του, τις μυρωδιές του σπιτιού και της γειτονιάς.

Όπως και να’ χει, όλα Φουρνή είναι. Διαφορετική για μας τους νεώτερους, τους επισκέπτες του σαββατοκύριακου και τα εγγόνια και σίγουρα αλλιώτικη για τους γεννημένους και αναθρεμμένους εκεί.

Το κέντρο αυτό της μάζωξης ισχυρών ψυχικά ανθρώπων και υπερήφανων, καλόκαρδων μα και σκληρών ανά περίπτωση έχει πολλά να πει. Τα λίγα σπίτια λένε είναι κακά σπίτια, μα αυτό το χωριό ξεπέρασε τις μικρότητες με καλοσύνη. Κοίτα τη δουλειά σου και μη σε νοιάζει τι κάνουν οι άλλοι, αποτελεί  κυρίαρχη ατάκα των γεροντότερων, κυρίως του παππού μα και του μπαμπά.

Αν κάτι μου λείπει πάρα πολύ από το χωριό, είναι η γιαγιά Μαρία κι ο παππούς μου ο Μανώλης. Tυχαία τον “είδα” ξανά σε βίντεο (στο 1:37 με το καπελάκι του) που κάποιοι καλοί άνθρωποι ανέβασαν στο διαδίκτυο και ένιωσα πως αν πήγαινα στο χωριό θα ήταν εκεί και θα με περίμενε κι ακόμα όποτε πηγαίνω αυτό αισθάνομαι. Ξέρω ότι είναι κάπου εκεί, αν δεν βρεθούμε στο σπίτι θα είναι στο κουρείο κι αν δεν είναι εκεί θα είναι στην πλατεία ή στον περίπατό του. 

Η δική μου Φουρνή είναι αυτοί και άλλοι τόσοι.

Είναι η Ειρήνη, το Ρηνιώ μας όπως την έλεγαν οι φίλοι της, το όμορφο μελαχρινό κορίτσι που πήγε να βρει τύχη αλλού. Και η Ελένη με το ωραίο της χαμόγελο και τον καλό της πάντα λόγο με μια χαρά που την είχε τόσο πρόχειρη, ρούχο πλύνε βάλε. Η Μάρθα με το ταμπεραμέντο της και την ντομπροσύνη, το τσαγανό και το δυναμισμό της, η Διονυσία με την βιασύνη της να ζήσει και να προλάβει όλα να τα πει με μια ανάσα, ο Κωστής που μου θύμιζε πάντα έναν ηθοποιό, οι φίλοι του μπαμπά που πάντα θα ξεχνώ ονόματα μα ποτέ τους ίδιους…

Ζωή και θάνατος πάνε αντάμα, δίπλα δίπλα, μα γίνεται πιο έντονη η απουσία σε αυτά τα χωριά γιατί μικραίνουν, λιγοστεύουν από παρουσίες και φωνές.

Μα ευτυχώς οι επόμενοι, παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα παίρνουν σειρά και με τη φωνή τους σβήνουν τη σιωπή, όμως τίποτα δεν μπορεί να είναι ίδιο χωρίς αυτούς που έφυγαν.

Ακούγεται η σιωπή; Αν ακούγεται λέει!

Και πονά περισσότερο. Αλλά ευτυχώς η μνήμη είναι δυνατή και φέρνει εδώ μπροστά τους αγαπημένους και η μοναξιά γίνεται πιο ήπια και οι ευχές να είμαστε όλοι καλά και να ανταμώνουμε γίνονται πιο πολλές και πιο δυνατές. 

fou4
Μια τσάντα απόμεινε να θυμίζει πως εκεί υπήρξε μια όμορφη κυρία, που είχε μιαν άσπρη τσάντα για τις Κυριακές!

Ο κάθε τόπος είναι τόσο σπουδαίος και οι μνήμες όλων μας σημαντικές. Οι παιδικές μνήμες είναι οι πιο δυνατές, οι πιο σπουδαίες. Αγαπώ και τα δυο χωριά των γονιών μου και με το καθένα με συνδέουν άλλοι άνθρωποι, άλλες μυρωδιές, άλλες ιστορίες.

fou2

Τελικά, κυρίως θυμάμαι μυρωδιές! Αυτές με συνδέουν με το παρελθόν. Κι όταν οι μυρωδιές είναι καλές τότε και οι μνήμες είναι καλές.

Σας εύχομαι αγαπημένοι μου να έχετε παρόμοιες μνήμες και να μην τις αφήσετε να σβήσουν ποτέ! Κρατήστε τις, μεταδώστε τις και δημιουργήστε καινούριες στα παιδιά σας.

Βοηθήστε τα να έχουν να πιαστούν στα ενήλικα χρόνια τους από κάτι αόρατο μα τόσο δυνατό!

Δώστε τους λόγο να παίρνουν δύναμη από το παρελθόν!

Πες μου αυτά που αγαπάς να τα φορέσω
πάνω στο στήθος μου σαν άγιο φυλαχτό
και με την πρώτη μαχαιριά να μην πονέσω
όταν με βρει η μοναξιά να φυλαχτώ…

10 ΣΧΟΛΙΑ

  1. “Βοηθήστε τα να έχουν να πιαστούν στα ενήλικα χρόνια τους από κάτι αόρατο μα τόσο δυνατό!”
    Πόσο χρειάζεται αυτό! Μια μυρωδιά, μια εικόνα, ένα λουλούδι, σαν αυτό που ταξίδεψε εμένα για λίγο στο παρελθόν και που έγινε ανάρτηση που θα ανέβει σε λίγο, μπορούν να φέρουν πολλές μνήμες.
    Πόσο μάλλον ένα ολόκληρο χωριό!
    Εξαιρετική ξενάγηση σε τόπο και αναμνήσεις!
    Καλό Σαββατοκύριακο!

    • Ευχαριστώ! Ποιος αντέχει μια ζωή χωρίς μνήμες, εικόνες και μυρωδιές; Για μένα αυτή είναι η ζωή. Συλλογή από στιγμές. Να είσαι πάντα καλά!

  2. Υπέροχα γράφεις Ελπίδα. Υπέροχα. Ξεσήκωσες μνήμες και συγκίνηση τάραξε την ψυχη μου πρωινιάτικα να’σαι καλά. Με μάγεψες τόσο που θέλω να πάω…σαν προσκύνημα σε τόπους που αγαπήθηκαν κι έδωσαν και δίνουν…Με γέμισες αγάπη. Αυτό. Με φούσκωσες από αγάπη…Καλημέρα ψυχή μου!

    • Τόποι και σπίτια γίνονται από τις ανάσες των ανθρώπων. Χωρίς αυτούς υπάρχουν μόνο ερείπια. Όμως κι αν εγκαταλείπεται ο κάθε τόπος και χάνονται οι άνθρωποι, αφού έχω ακόμα μνήμη, ο τόπος υπάρχει ζωντανός και σε κάθε του στροφή θα περιμένω να δω εκείνη να κάθεται στο καρεκλάκι της να πλέκει, εκείνον να αγιογραφεί και να σιγοτραγουδά… Φουσκώνω κι εγώ από αγάπη που νιώθουμε ακόμα πολύ! Σε γλυκοφιλώ!

  3. Ευχαριστώ πάρα πολύ για ότι γράφετε γιαυτό το υπέροχο χωριό!!!! Είμαι πολύ περήφανη που είμαι από εκεί!!!Ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΏ!!!!!!!!

    • Εγώ ευχαριστώ που επικοινωνήσατε και που “επικοινωνήσαμε”!? Καλό καλοκαίρι να έχουμε και κάπου θα συναντηθούν οι δρόμοι μας…

  4. Ελπιδακι ! γράφεις υπέροχα ~με συναίσθημα κ αλήθεια ~με αγάπη κ ομορφιά! ! !Σ ευχαριστώ για το υπέροχο κείμενο! Έχω παρόμοιες αναμνήσεις από το χωριό της μαμάς . . .Τυχερά τα παιδιά που έχουν χωριό έστω κ για τις διακοπές τους…

    • Εγώ ευχαριστώ Κάλλια και χαίρομαι που τόσοι πολλοί ανακινήσαμε ίδιες μνήμες από μια τυχαία ανάρτηση. Όντως τυχερά αυτά τα παιδιά! Μα και τ άλλα που δεν έχουν, ξέρουν πως να φτιάχνουν αναμνήσεις… Είναι ανάγκη βλέπεις!
      Να είσαι πάντα καλά! Σε φιλώ ?

  5. ΜΕ ΤΣΑΚΙΣΕ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΟΥ…ΣΑΝ ΝΑ ΒΛΕΠΩ ΕΜΕΝΑ,ΧΡΟΝΙΑ ΠΙΣΩ,ΣΤΟ ΠΟΛΥΛΑΤΡΕΜΕΝΟ ΜΟΥ ΧΩΡΙΟ…ΑΓΙΑ ΛΑΡΙΣΗΣ!ΝΙΩΘΩ ΑΚΟΜΗ ΤΗΝ ΜΥΡΩΔΙΑ ΤΗΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ…

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here